ThaiCERT: Thai Computer Emergency Response Team ศูนย์ประสานงานการรักษาความปลอดภัยคอมพิวเตอร์ ประเทศไทย

กล่าวนำ

หลายคนคงจะเคยได้ยินคำว่า "โปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่ (Patch)" คำๆ นี้มีความสำคัญอย่างไรต่อการรักษาความปลอดภัยในเครื่องคอมพิวเตอร์และระบบเครือข่าย ก่อนที่จะกล่าวถึงโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่นั้น เรามาทำความรู้จักกับคำว่า "ช่องโหว่ (Vulnerability)" ก่อน ช่องโหว่หรือ Vulnerability นั้นหมายถืง "ความอ่อนแอในระบบซึ่งยอมให้เกิดการกระทำที่ไม่ได้รับอนุญาตได้" ซึ่งถ้ามีการเปรียบเทียบเครื่องคอมพิวเตอร์เป็นบ้านที่เราอาศัยอยู่ ต่อมาไม่นานบ้านของเราเกิดความสึกหรอ เช่น กำแพงทะลุ หรือกระจกแตก เป็นต้น เมื่อเหล่ามิจฉาชีพที่เปรียบได้กับแฮกเกอร์หรือไวรัสต่างๆ เห็นช่องโหว่นั้นเข้าก็อยากที่จะเข้ามาในบ้านของเรา ด้วยเหตุนี้เองเราจึงต้องทำการอุดรูรั่วหรือช่องโหว่อาจจะโดยการโบกปูนปิดรอยรั่ว หรือเปลี่ยนกระจกใหม่ เป็นต้น แต่ในทางคอมพิวเตอร์นั้นการอุดรูรั่วหมายถึงการติดตั้งโปรแกรมเพื่อทำให้เครื่องคอมพิวเตอร์มีความแข็งแกร่งมากขึ้น โปรแกรมดังกล่าวก็คือ "โปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่ หรือ Patch" นั่นเอง

วิธีการอัพเดตระบบปฏิบัติการวินโดว์สนั้นสามารถทำได้หลายวิธี คือ อาจจะทำโดยการดาวน์โหลด hotfix แต่ละตัวมาทำการติดตั้ง (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ http://www.thaicert.nectec.or.th/paper/microsoft/hotfix.php) หรือใช้วิธีการ Windows Update (ในบทความนี้จะแนะนำวิธีการใช้งาน Windows Update ทีละขั้นตอน) ข้อดีของการใช้งาน Windows Update คือ ง่าย และสามารถทำการติดตั้งโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่ได้ครบถ้วน แต่ข้อเสียคืออาจจะต้องใช้เวลาในการดาวน์โหลดพอสมควร อย่างไรก็ตามวิธี Windows Update เป็นวิธีการที่ง่ายและเหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ใช้งานคอมพิวเตอร์ทุกคน ตั้งแต่ผู้ใช้งานทั่วไปที่ไม่มีความความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ตลอดจนผู้ดูแลระบบที่มีความชำนาญสูง

ขั้นตอนกระบวนการติดตั้งโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่

1. ทำการตรวจสอบว่ามีโปรแกรมอะไรบ้างที่ยังไม่ได้ทำการอัพเดต มี 2 วิธีคือ

1.1. กดที่ปุ่ม Start เลือก Windows Update ดังรูปที่ 1
1.2. เปิดโปรแกรม Internet Explorer (IE) เลือกเมนู Tools และ Windows Update ดังรูปที่ 2

รูปที่ 1 แสดงวิธีการอัพเดตระบบปฏิบัติการวินโดว์ส แบบที่ 1

รูปที่ 2 แสดงวิธีการอัพเดตระบบปฏิบัติการวินโดว์ส แบบที่ 2

2. จากข้อที่ 1 ผลที่ได้จะเหมือนกันคือ จะมีการติดต่อไปยังเว็บไซต์ของไมโครซอฟท์เพื่อร้องขอการอัพเดต ดังรูปที่ 3 จากนั้นทำการกดเลือก Scan for updates

รูปที่ 3 แสดงเว็บไซต์หน้าแรก ก่อนเริ่มทำการติดตั้งโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่

3. จากนั้น Windows Update จะทำการตรวจสอบภายในเครื่องว่ามีโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่ใดบ้างที่ยังไม่ได้ทำการติดตั้ง ดังรูปที่ 4 และ 5

รูปที่ 4 แสดงเว็บไซต์ขณะทำการตรวจสอบว่าเครื่องยังไม่ได้ติดตั้งโปรแกรมซ่อมแซมอะไรบ้าง

รูปที่ 5 แสดงเว็บไซต์ผลการตรวจสอบ

4. โปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่ของระบบปฏิบัติการวินโดว์ส XP จะแบ่งออกเป็น 3 ส่วนคือ

4.1. Critical Updates and Service Pack เป็นโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่ที่มีผลกระทบรุนแรงมาก ต้องทำการติดตั้งโดยเร่งด่วน และเมื่อรัน Windows Updates แล้ว จะมีการเตรียมการติดตั้งโดยอัตโนมัติ
4.2. Windows XP เป็นโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่ที่ผลกระทบอยู่ในระดับปานกลาง อย่างไรก็ตามก็ต้องทำการติดตั้งด้วย ซึ่งสามารถเลือกติดตั้งโดยคลิกที่ Windows XP ที่เมนูด้านซ้ายมือ จากนั้นจะปรากฎโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่ที่ให้เลือกทำการติดตั้งในด้านขวามือ ถ้าจะเลือกติดตั้งโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่ใดก็ให้กดที่ปุ่ม Add ดังรูปที่ 6 - 7
4.3. Driver Updates เป็นโปรแกรมที่ใช้ในการอัพเดตไดร์ฟเวอร์ของฮาร์ดแวร์ต่างๆ ภายในเครื่อง เพื่อให้ทำงานได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งวิธีการเลือกก็เหมือนกับข้อ 4.2

รูปที่ 6 แสดงเว็บไซต์ให้เลือกโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่

รูปที่ 7 แสดงเว็บไซต์ให้เลือกโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่

5. หลังจากทำการเลือกโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่เสร็จแล้ว ก็เป็นขั้นตอนของการตรวจสอบข้อมูลก่อนการติดตั้ง ดังรูปที่ 8 และเมื่อตรวจสอบข้อมูลครบแล้ว ก็เริ่มทำการติดตั้งโดยการกดปุ่ม Install Now

รูปที่ 8 แสดงเว็บไซต์ก่อนทำการติดตั้งโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่

6. หลังจากกดปุ่ม Install Now แล้ว จะมีไดอะล็อกปรากฏขึ้นมาแสดงสถานะของการติดตั้งโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่ ดังรูปที่ 9 และ 10 จากนั้นก็รอจนกระทั่งติดตั้งโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่เสร็จเรียบร้อย

รูปที่ 9 แสดงสถานะขณะเริ่มดาวน์โหลดโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่

รูปที่ 10 แสดงสถานะขณะดาวน์โหลดโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่

7. หลังจากทำการดาวน์โหลดและติดตั้งโปรแกรมซ่อมแซมช่องโหว่เรียบร้อยแล้วให้ทำการรีสตาร์ทเครื่อง