ชื่อ : W32.Mydoom.Q@MM, W32.Mydoom.S@mm หรือ W32.Ratos.A@MM
ชนิด : หนอนอินเทอร์เน็ต (worm)
ชื่ออื่นที่รู้จัก : WORM_RATOS.A, WORM_ARCPHO.A, MyDoom.S, W32/MyDoom-S,Win32.Mydoom.S, Win32.MyDoom.S@mm, W32/Mydoom.R.worm, W32/Mydoom.s@MM, W32/Coco.A.worm, Coco.A, W32/Ratos.A@mm, Mydoom.R, W32/MyDoom.M@mm, Win32/Mydoom.T, W32.Mydoom.Q@mm, I-Worm.Mydoom.q
ระดับความรุนแรง : ปานกลาง
ระบบปฏิบัติการที่มีผลกระทบ : Windows 2000, Windows 95, Windows 98, Windows Me, Windows NT, Windows Server 2003, Windows XP
ระบบปฏิบัติการที่ไม่มีผลกระทบ : Linux, Macintosh, OS/2, UNIX, Windows 3.x

ข้อมูลทั่วไป || วิธีการแพร่กระจาย || ผลกระทบที่เกิดขึ้น || รายละเอียดทางเทคนิค || วิธีการกำจัดหนอนชนิดนี้ || วิธีป้องกันตัวเองจากหนอนชนิดนี้ || ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลทั่วไป

W32.Mydoom.Q@mm เป็นหนอนอินเทอร์เน็ตที่สามารถแพร่กระจายผ่านทางอี-เมล์ ซึ่งหนอนชนิดนี้มากับอี-เมล์โดยมีหัวข้ออี-เมล์และเนื้อความที่แน่นอน เมื่อหนอนชนิดนี้แพร่กระจายในเครื่องแล้ว หนอนชนิดนี้จะดาวน์โหลดโปรแกรมประเภทม้าโทรจันที่ชื่อ BKDR_RATOS.A [Trend], BackDoor-CHR [Mcafee] หรือ Backdoor.Nemog [Symantec] เป็นต้น

ชื่อผู้ส่งอี-เมล์	อาจจะถูกปลอมแปลง
หัวข้ออี-เมล์	photos
ไฟล์ที่แนบมากับอี-เมล์	photos_arc.exe
ข้อความในอี-เมล์	LOL!;))))

รูปที่ 1 แสดงตัวอย่างอี-เมล์ที่หนอนชนิดนี้ส่งออกมา

วิธีการแพร่กระจาย

หนอนชนิดนี้สามารถแพร่กระจายผ่านทางอี-เมล์โดยไฟล์ที่แนบมากับอี-เมล์นั้นมีรูปแบบที่แน่นอน

ผลกระทบที่เกิดขึ้น

• ส่งอี-เมล์ออกมาเป็นจำนวนมาก : หนอนจะส่งอี-เมล์โดยใช้ SMTP ของหนอนเอง
  
• เปิดการเชื่อมต่อที่ผิดปกติ : หนอนจะทำการดาวน์โหลดโปรแกรมที่มีความสามารถในการเปิดช่องทางลับ หรือม้าโทรจัน
• เครื่องอาจทำงานผิดพลาด : เนื่องจากหนอนจะแก้ไขไฟล์และรีจิสทรี ทำให้เครื่องทำงานผิดพลาดได้

รายละเอียดทางเทคนิค

เมื่อหนอน W32.Mydoom.Q@mm ถูกเอ็กซิคิวต์ หนอนจะมีกระบวนการดังนี้

วิธีกำจัดหนอนชนิดนี้

• การกำจัดหนอนแบบอัตโนมัติ วิธีที่ 1
  
  1. ดาวน์โหลดโปรแกรม Sysclean.com จากเว็บไซต์ http://www.trendmicro.com/ftp/products/tsc/sysclean.com
  2. ดาวน์โหลดไฟล์ pattern ชื่อ lptxxx.zip จาก http://www.trendmicro.com/download/pattern.asp

  หมายเหตุ xxx แทนตัวเลขเวอร์ชันล่าสุดของไฟล์ pattern

  3. แตกไฟล์ lptxxx.zip นำไฟล์ชื่อ lpt$vpn.xxx เก็บไว้ในโฟลเดอร์เดียวกับไฟล์ Sysclean.com ที่ได้จากข้อ 1
  4. ตัดการเชื่อมต่อเครือข่าย
  5. หยุดการทำงานทุกโปรแกรม รวมทั้งโปรแกรมป้องกันไวรัสด้วย
  6. จากนั้นรันไฟล์ Sysclean.com จะปรากฏไดอะล็อกให้ทำการสแกนโดยกดปุ่ม Scan
  7. เริ่มต้นการใช้งานโปรแกรมป้องกันไวรัสอีกครั้ง
  8. ทำการปรับปรุงฐานข้อมูลไวรัสที่ใช้อยู่แล้วทำการสแกนอีกครั้งเพื่อให้แน่ใจว่าเครื่องที่ใช้งานอยู่ไม่มีไวรัส

• การกำจัดหนอนแบบอัตโนมัติ วิธีที่ 2
1. ดาวน์โหลดไฟล์ FxMydoom.exe จาก http://securityresponse.symantec.com/avcenter/FxMydoom.exe
2. ปิดโปรแกรมทุกโปรแกรมที่กำลังใช้งานอยู่ก่อนรันไฟล์ที่ดาวน์โหลดจากข้อ 1
   
3. ตัดขาดการเชื่อมต่อจากเครือข่ายทุกทาง
   
4. ถ้าใช้ระบบปฎิบัติการ Windows XP หรือ ME ให้ทำการ disable System Restore ก่อน (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมที่ส่วนของ ข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับ Windows XP และ ME)
   
5. จากนั้นทำการรันไฟล์ FxMydoom.exe โดยการดับเบิลคลิ้กไฟล์ดังกล่าวแล้วกดปุ่ม start
   
6. รีสตาร์ทเครื่อง แล้วรัน FxMydoom.exe อีกครั้งเพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีหนอนตัวนี้หลงเหลือในระบบ
   
7. ถ้าใช้ระบบปฎิบัติการ Windows XP หรือ ME ให้ทำการ enable System Restore
   
8. ปรับปรุงฐานข้อมูลไวรัสให้กับโปรแกรมป้องกันไวรัสที่ติดตั้งอยู่ในระบบ
   
9. สแกนหาไวรัสทั้งระบบดูอีกครั้ง

ข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับวินโดวส์ ME:

หมายเหตุ: ระบบปฏิบัติการวินโดวส์ ME ใช้ backup utility สำหรับ backup ไฟล์โดยอัตโนมัติไว้ที่โฟลเดอร์ C:\_Restore ดังนั้นไฟล์ที่ติดเชื้อสามารถถูกเก็บไว้เป็นไฟล์ backup ได้ และ โปรแกรมป้องกันไวรัสจะไม่สามารถลบไฟล์เหล่านี้ได้ จึงต้องทำการยกเลิกการใช้งาน Restore Utility ตามขั้นตอนดังนี้

1. คลิ๊กขวาที่ไอคอน My Computer บน Desktop และ เลือก Properties
2. เลือกแถบ Performance
3. กดปุ่ม File System
4. เลือกแถบ Troubleshooting
5. ใส่เครื่องหมายเลือก "Disable System Restore"
6. กดปุ่ม Apply
7. กดปุ่ม Close
8. กดปุ่ม Close อีกที
9. เมื่อมีหน้าต่างขึ้นมาถามว่าจะรีสตาร์ทเครื่องหรือไม่ ให้กด Yes
   หมายเหตุ: ตอนนี้ Restore Utility ถูกยกเลิกแล้ว
10. หลังจากเรียกใช้งาน Fix tools เรียบร้อยแล้ว เปิดหาตำแหน่งของไฟล์เหล่านั้นได้จากโฟลเดอร์ C:\_Restore และกำจัดออก
    หลังจากกำจัดเรียบร้อยแล้วก็รีสตาร์ทเครื่องให้ใช้งานได้ตามปกติ
    หมายเหตุ: การเปิดใช้ Restore Utility อีกครั้ง ให้ทำตามขั้นตอนที่ 1-9 และในขั้นตอนที่ 5 ให้ยกเลิกเครื่องหมายที่เลือก "Disable System Restore" ออก

ข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับวินโดวส์ XP

หมายเหตุ: ระบบปฏิบัติการวินโดวส์ XP ใช้ backup utility สำหรับ backup ไฟล์โดยอัตโนมัติไว้ที่โฟลเดอร์ C:\_Restore ดังนั้นไฟล์ที่ติดเชื้อสามารถถูกเก็บไว้เป็นไฟล์ backup ได้ และ โปรแกรมป้องกันไวรัสจะไม่สามารถลบไฟล์เหล่านี้ได้ จึงต้องทำการยกเลิกการใช้งาน Restore Utility ตามขั้นตอนดังนี้

1. คลิ๊กขวาที่ไอคอน My Computer บน Desktop และ เลือก Properties
2. เลือกแถบ System Restore
3. ใส่เครื่องหมายเลือก "Turn off System Restore" หรือ "Turn off System Restore on all drives"
4. กดปุ่ม Apply
5. กดปุ่ม Yes
   หมายเหตุ: ตอนนี้ Restore Utility ถูกยกเลิกแล้ว
6. หลังจากเรียกใช้งาน Fix tools เรียบร้อยแล้ว เปิดหาตำแหน่งของไฟล์เหล่านั้นได้จากโฟลเดอร์ C:\_Restore และกำจัดออก หลังจากกำจัดเรียบร้อยแล้วก็รีสตาร์ทเครื่องให้ใช้งานได้ตามปกติ
   หมายเหตุ: การเปิดใช้ Restore Utility อีกครั้ง ให้ทำตามขั้นตอนที่ 1-5 และในขั้นตอนที่ 5 ให้ยกเลิกเครื่องหมายที่เลือก "Turn off System Restore" ออก

วิธีป้องกันตัวเองจากหนอนชนิดนี้

1. ควรลบอี-เมล์ที่น่าสงสัยว่ามีไวรัสแนบมา รวมทั้งอี-เมล์ขยะและอี-เมล์ลูกโซ่ทิ้งทันที
   
2. ห้ามรันไฟล์ที่แนบมากับอี-เมล์ซึ่งมาจากบุคคลที่ไม่รู้จักหรือไม่มั่นใจว่าผู้ส่งเป็นใครและไม่ทราบว่าไฟล์ดังกล่าวนั้นเป็นไฟล์อะไร ตลอดจนไฟล์ที่ถูกส่งด้วยโปรแกรมประเภทแช็ต (Chat) ต่างๆ เช่น IRC, ICQ หรือ Pirch เป็นต้น
   
3. ติดตั้งโปรแกรมต่อต้านไวรัส และต้องทำการปรับปรุงฐานข้อมูลไวรัสเป็นตัวล่าสุดอยู่เสมอ
   
4. สร้างแผ่นกู้ระบบฉุกเฉิน (Emergency disk) ของโปรแกรมป้องกันไวรัส และปรับปรุงฐานข้อมูลในแผ่นอยู่เสมอ
5. ติดตั้งโปรแกรมปรับปรุงช่องโหว่ (patch) ของทุกซอฟต์แวร์อยู่เสมอ โดยเฉพาะ Internet Explorer และระบบปฏิบัติการ ให้เป็นเวอร์ชันใหม่ที่สุด

   IE 6.0 Service Pack 1
   Windows 2000 Service Pack 4
   Windows XP Service Pack 1a

6. ติดตั้งโปรแกรมป้องกันไวรัส และต้องทำการปรับปรุงฐานข้อมูลไวรัสให้ทันสมัยอยู่เสมอ
7. ตั้งค่า security zone ของ Internet Explorer ให้เป็น high ดังคำแนะนำที่ http://www.thaicert.nectec.or.th/paper/virus/zone.php
8. ทำการสำรองข้อมูลในเครื่องอยู่เสมอ และเตรียมหาวิธีการแก้ไขเมื่อเกิดเหตุขัดข้องขึ้น
9. ติดตามข่าวสารแจ้งเตือนเกี่ยวกับไวรัสต่างๆ ซึ่งสามารถขอใช้บริการส่งข่าวสารผ่านทางอี-เมล์ของทีมงาน ThaiCERT ได้ที่ http://thaicert.nectec.or.th/mailinglist/register.php
10. สามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีป้องกันตัวเองจากไวรัสทั่วไปได้ในหัวข้อ วิธีป้องกันตัวเองให้ปลอดภัยจากไวรัสคอมพิวเตอร์
    

ข้อมูลอ้างอิง

• http://www.outpost24.com/
• http://www.trendmicro.com/vinfo/virusencyclo/default5.asp?VName=WORM_RATOS.A
• http://securityresponse.symantec.com/avcenter/venc/data/w32.mydoom.q@mm.html
  
• http://us.mcafee.com/virusInfo/default.asp?id=description&virus_k=127616
  

*** ThaiCERT ขอสงวนสิทธิ์ในการเสนอแนวทางป้องกันเบื้องต้น และวิธีการดังกล่าวไม่จำเป็นต้องได้ผล 100% ขึ้นอยู่กับระบบปฎิบัติการ โปรแกรมป้องกันไวรัสใด และโปรแกรมอื่นๆ ที่ติดตั้งเองในเครื่องคอมพิวเตอร์ของท่านเอง***

เผยแพร่โดย ThaiCERT เมื่อ 17 สิงหาคม 2547 11.00น.
ปรับปรุงล่าสุดโดย ThaiCERT เมื่อ 17 สิงหาคม 2547 11.00น.

หากท่านพบเห็นข้อผิดพลาดหรือมีคำแนะนำ โปรดส่งข้อความของท่านมาที่ thaicert@nectec.or.th ท่านสามารถดาวน์โหลด PGP Public Key ของ ThaiCERT ได้ ในกรณีที่ต้องการเข้ารหัสอี-เมล์